Świerszcz cyka, pocierając o siebie skrzydłami, konik polny – pocierając tylną nogą o skrzydło, a cykada wibruje specjalnymi błonkami na odwłoku. W Polsce letnie cykanie w trawie to niemal zawsze świerszcze, pasikoniki i koniki polne. Głośne, metaliczne „brzęczenie” z drzew, znane z wakacji na południu Europy, to cykady – u nas są rzadkie i dużo cichsze.
Najważniejsze w skrócie
| Świerszcz | Pasikonik | Konik polny | Cykada | |
|---|---|---|---|---|
| Jak brzmi? | równe, melodyjne „cyk-cyk” | szybkie, ciągłe cykanie | suche, szeleszczące „crrr” | głośne, metaliczne brzęczenie |
| Czym gra? | skrzydło o skrzydło | skrzydło o skrzydło | noga o skrzydło | błonki (tymbale) na odwłoku |
| Kiedy? | wieczór, noc | popołudnie, wieczór, noc | słoneczny dzień | upalny dzień |
| Gdzie? | suche łąki, przy norkach | krzewy, wysokie trawy | łąki, przydroża | drzewa, krzewy (południe Europy) |
Świerszcz – cykanie z norki
Świerszcz polny siedzi przy wejściu do swojej norki i gra. Ma na jednym skrzydle „pilnik” z drobnymi ząbkami, a na drugim „skrobaczkę”. Gdy szybko pociera skrzydłami, powstaje czyste, melodyjne cykanie. Grają tylko samce – wabią samice i odstraszają rywali.
Ciekawostka: świerszcze, podobnie jak inne owady, są zmiennocieplne. Im cieplej, tym szybciej cykają, a w chłodną noc ich „piosenka” wyraźnie zwalnia.
Pasikonik zielony – najgłośniejszy w trawie
Pasikonik zielony to duży, jaskrawozielony owad z bardzo długimi czułkami – dłuższymi niż ciało. Gra skrzydłami jak świerszcz, ale jego cykanie jest szybsze, ostrzejsze i ciągnie się minutami. Najczęściej słychać go od lipca do września, od popołudnia do późnej nocy, z krzewów i wysokich traw.
Pasikoniki i świerszcze mają „uszy” na przednich nogach – narządy słuchu znajdują się tuż pod kolanem.
Konik polny – gra nogą jak na skrzypcach
Koniki polne (szarańczaki) mają krótkie czułki i grają inaczej: pocierają tylną nogą, na której są drobne ząbki, o krawędź skrzydła – jak smyczkiem po strunie. Ich dźwięk jest suchy i szeleszczący. Odzywają się głównie w słońcu, w ciepłe dni na łąkach i przydrożach.
Cykada – czy w Polsce są cykady?
Tak, ale nieliczne. W Polsce żyje tylko kilka gatunków piewików (tak po polsku nazywa się cykady), są rzadkie i dużo cichsze od cykad z południa Europy. Jeden z nich, piewik pstroskrzydły, jest objęty ochroną. Głośne „brzęczenie z drzew” znane z wakacji w Chorwacji, Włoszech czy Grecji to właśnie cykady.
Cykada nie pociera niczego o siebie. Ma na bokach odwłoka sztywne błonki zwane tymbalami, które mięśnie wyginają setki razy na sekundę. Pusty w środku odwłok działa jak pudło rezonansowe. Z bliska śpiew niektórych cykad przekracza 100 decybeli – to głośność porównywalna z koncertem rockowym.
Jak rozpoznać, kto cyka? 3 pytania
- Jest dzień czy noc? W upalny dzień w trawie – konik polny; wieczorem i w nocy – świerszcz lub pasikonik.
- Skąd dochodzi dźwięk? Z ziemi – świerszcz; z krzewów i wysokich traw – pasikonik; z drzew – cykada.
- Jak brzmi? Melodyjnie i rytmicznie – świerszcz; ciągle i ostro – pasikonik; sucho i krótko – konik polny; głośno i metalicznie – cykada.
Najczęstsze pytania
Jak cyka świerszcz?
Świerszcz pociera o siebie skrzydłami. Na jednym ma ząbkowany „pilnik”, na drugim „skrobaczkę” – razem działają jak instrument.
Czym różni się świerszcz od konika polnego?
Świerszcz gra skrzydłami, ma długie czułki i odzywa się głównie nocą. Konik polny gra nogą o skrzydło, ma krótkie czułki i cyka w dzień, w słońcu.
Czy w Polsce żyją cykady?
Tak, kilka gatunków piewików, ale są rzadkie i ciche. Głośne cykady to owady z południa Europy.
Dlaczego świerszcze cykają w nocy?
Nocą jest mniej drapieżników, a dźwięk lepiej niesie się w spokojnym powietrzu. Samce wabią wtedy samice do swoich norek.
Więcej owadów i płazów znajdziesz w kategorii płazy, gady i owady. Nocne odgłosy porównasz w artykule co krzyczy w nocy.
