Żaby rechoczą wiosną, bo to ich okres godowy – samce głosem wabią samice i odstraszają rywali. Rechoczą prawie wyłącznie samce. Głos wzmacniają worki rezonansowe, czyli rozciągliwe „baloniki” na gardle lub w kącikach pyska. Najgłośniejsze koncerty słychać w Polsce od kwietnia do czerwca, głównie wieczorem i w nocy.
Najważniejsze w skrócie
- Kto rechocze: samce. Samice są zwykle ciche.
- Po co: by przywabić samicę do zbiornika i pokazać innym samcom, że miejsce jest zajęte.
- Jak: powietrze przepływa przez krtań, a worki rezonansowe działają jak głośnik.
- Kiedy: marzec-kwiecień (żaby brunatne i ropuchy), kwiecień-czerwiec (rzekotki i kumaki), maj-czerwiec (żaby zielone).
- Wszystkie płazy w Polsce są pod ochroną.
Dlaczego żaby rechoczą?
Rechot to „piosenka godowa” samca. Samica wybiera partnera po głosie – głębszy, głośniejszy i wytrwalszy rechot zwykle świadczy o większym i silniejszym samcu. Gdy w jednym stawie odzywa się kilkadziesiąt samców naraz, powstaje chór słyszalny z daleka.
Żaby odzywają się też poza godami: samiec złapany przez innego samca wydaje krótki „sygnał puszczenia”, a przestraszona żaba potrafi głośno krzyknąć.
Jak żaba wydaje dźwięk? Worki rezonansowe
Żaba nie otwiera pyska, gdy rechocze. Przepycha powietrze z płuc przez krtań do worków rezonansowych, a potem z powrotem. Worki nadymają się jak balony i wzmacniają dźwięk. U różnych gatunków wyglądają inaczej:
- Żaba wodna – dwa białawe worki w kącikach pyska, po bokach głowy.
- Rzekotka drzewna – jeden duży worek pod gardłem, nadmuchany prawie tak duży jak głowa.
- Ropucha szara – nie ma worków rezonansowych, dlatego jest cicha.
Posłuchaj głosów polskich płazów
Żaba wodna – klasyczny rechot
To właśnie ona robi „kum, kum” i „rech, rech” w stawach i starorzeczach. Najgłośniej w maju i czerwcu, w ciepłe wieczory, a w słoneczne dni także w południe.
Rzekotka drzewna – mała, ale najgłośniejsza
Rzekotka ma zaledwie 4-5 cm, a jest najgłośniejszym płazem w Polsce. Jej szybkie, metaliczne „krek-krek-krek” słychać z odległości kilkuset metrów. Odzywa się od kwietnia do czerwca, głównie nocą, z trzcin i krzewów przy wodzie.
Kumak nizinny – smutne „uuuk”
Kumak wydaje cichy, melancholijny dźwięk, przypominający odległy dzwon lub pohukiwanie. Pojedyncze „uuk… uuk” powtarza co 1-2 sekundy. Chór kumaków nad płytkimi rozlewiskami w maju to jeden z najpiękniejszych odgłosów polskiej wsi.
Ropucha szara – prawie bez głosu
Ropucha nie ma worków rezonansowych, więc jej głos jest cichy – to krótkie, skrzeczące dźwięki. Najczęściej słychać je w marcu i kwietniu podczas wędrówek ropuch do stawów.
Kiedy słychać żaby? Kalendarz rechotu
| Miesiąc | Kogo usłyszysz? |
|---|---|
| Marzec – kwiecień | żaby brunatne (trawna, moczarowa), ropucha szara |
| Kwiecień – czerwiec | rzekotka drzewna, kumak nizinny |
| Maj – czerwiec | żaby zielone: wodna, jeziorkowa i śmieszka – najgłośniejszy chór |
| Lipiec – sierpień | pojedyncze żaby zielone; chóry cichną |
Dlaczego żaby rechoczą w nocy i przed deszczem?
Nocą jest wilgotniej, a drapieżników – mniej. Dlatego większość płazów odzywa się po zmroku. Ludowe przekonanie, że żaby rechoczą „na deszcz”, ma ziarno prawdy: płazy są bardziej aktywne przy wysokiej wilgotności i w ciepłe, parne wieczory, które często poprzedzają opady. Nie jest to jednak pewna prognoza pogody.
Najczęstsze pytania
Jak robi żaba?
Żaba robi „kum, kum” lub „rech, rech”. Mówimy, że żaba rechocze (albo kumka), a jej głos to rechot.
Czy samice żab rechoczą?
Prawie nie. Rechoczą samce, a samice są ciche lub wydają tylko pojedyncze dźwięki.
Która żaba jest najgłośniejsza w Polsce?
Rzekotka drzewna – mimo że ma tylko kilka centymetrów, jej chór słychać z kilkuset metrów.
Czy można zabrać żaby lub skrzek do domu?
Nie. Wszystkie gatunki płazów w Polsce są chronione, a zabieranie ich, także skrzeku i kijanek, jest zabronione.
Więcej głosów znajdziesz w kategorii płazy, gady i owady. Sprawdź też, kto cyka w trawie latem: świerszcz, konik polny czy cykada.
