Rykowisko, czyli gody jeleni szlachetnych, trwa w Polsce od około połowy września do połowy października, a najgłośniej jest zwykle w ostatnich dniach września. Byki ryczą najczęściej o zmierzchu, w nocy i o świcie. Ryk niesie się na kilka kilometrów, więc nie trzeba wchodzić w głąb lasu – najlepiej słuchać z drogi lub skraju łąki.
Najważniejsze w skrócie
- Kiedy: od połowy września do połowy października; szczyt zwykle pod koniec września. Termin zależy od pogody i regionu.
- O której: od zmierzchu do rana; w chłodne, pochmurne dni byki ryczą też w dzień.
- Gdzie: w dużych kompleksach leśnych z łąkami i polanami – m.in. w Bieszczadach, na Roztoczu, Mazurach, w Puszczy Białowieskiej, Puszczy Augustowskiej i w Sudetach.
- Po co ryczą: byk ogłasza swoją siłę, odstrasza rywali i pilnuje grupy łań (tzw. chmary).
Posłuchaj ryku jelenia
Ryk jelenia jest niski, chrapliwy i przeciągły – przypomina coś pomiędzy rykiem krowy a pomrukiem lwa. Starsze, silniejsze byki ryczą zwykle niżej i mocniej niż młode. Myśliwi i leśnicy potrafią po głosie ocenić, czy ryczy młody, czy dojrzały byk.
Czym jest rykowisko?
Rykowisko to okres godowy jelenia szlachetnego. Słowo oznacza zarówno sam okres, jak i miejsce, w którym jelenie się gromadzą – zwykle polanę lub łąkę w lesie. Byk zbiera wokół siebie kilka-kilkanaście łań i przez kilka tygodni pilnuje ich przed rywalami. Ryczy przy tym niemal bez przerwy, a gdy dwa byki o podobnej sile nie ustąpią, dochodzi do walki na poroże.
W tym czasie byki prawie nie jedzą. Pod koniec rykowiska potrafią stracić nawet jedną piątą masy ciała.
Rykowisko, bukowisko, bekowisko – czym się różnią?
| Nazwa | Zwierzę | Kiedy |
|---|---|---|
| Rykowisko | jeleń szlachetny | wrzesień – październik |
| Bukowisko | łoś | wrzesień – październik |
| Bekowisko | daniel | październik – listopad |
| Ruja (gody) | sarna | lipiec – sierpień |
Gdzie posłuchać rykowiska w Polsce?
Jelenie żyją w niemal całym kraju, ale najlepsze warunki do słuchania są tam, gdzie lasy są duże, a polany – spokojne:
- Bieszczady – bodaj najsłynniejsze miejsce na rykowisko w Polsce, z dużą populacją jeleni karpackich.
- Roztocze – lasy i łąki wokół Roztoczańskiego Parku Narodowego.
- Puszcza Białowieska, Knyszyńska i Augustowska – rozległe lasy północno-wschodniej Polski.
- Mazury i Warmia – lasy przy jeziorach.
- Sudety i Góry Stołowe – ryk niesie się tu doliną bardzo daleko.
Wiele parków narodowych i nadleśnictw organizuje we wrześniu wycieczki „na rykowisko” z przewodnikiem. To najlepszy sposób, by posłuchać jeleni bez płoszenia ich.
Jak słuchać rykowiska, żeby nie przeszkadzać zwierzętom?
- Słuchaj z daleka. Ryk słychać na kilka kilometrów – wystarczy droga leśna, skraj łąki albo punkt widokowy.
- Nie wchodź nocą w głąb lasu. Byki są w tym czasie pobudzone, a w ciemności łatwo się zgubić. Zostań na wyznaczonych szlakach i drogach.
- Wybierz wieczór lub świt, najlepiej bezwietrzny i chłodny.
- Bądź cicho, nie świeć latarką w stronę zwierząt i nie zostawiaj psa bez smyczy.
- Uważaj za kierownicą. Jesienią jelenie częściej przechodzą przez drogi, zwłaszcza o zmierzchu.
Najczęstsze pytania
Kiedy jest rykowisko jeleni?
W Polsce od około połowy września do połowy października. Najwięcej ryku słychać zwykle w ostatnich dniach września.
O której godzinie jelenie ryczą najgłośniej?
Wieczorem po zmierzchu, w nocy i o świcie. W chłodne, mgliste dni byki odzywają się także w ciągu dnia.
Czy jeleń na rykowisku jest niebezpieczny?
Jelenie unikają ludzi, ale w czasie godów byki są pobudzone. Nie należy się do nich zbliżać ani wchodzić nocą na polany, gdzie trwa rykowisko.
Jak daleko słychać ryk jelenia?
W cichą noc nawet kilka kilometrów, zwłaszcza w górskich dolinach.
Inne głosy lasu znajdziesz w kategorii zwierzęta leśne, a nocne odgłosy porównasz w artykule co krzyczy w nocy.
